شيوه صحيح گام برداشتن در كوه
قبل از هرچيزي بد نيست بدانيم که تنها راه جلوگيري از ساييدگي مفاصل زانو علاوه بررعايت نکات زير ، تقويت ماهيچه هاي چهار سر زانو ( بالاي زانو ) مي باشد. بهترين تمرين براي تقويت اين ماهيچه ها ، دويدن هاي منظم و مناسب مي باشد.اگر زمان ومکان مناسبي براي دويدن نداريد مي توانيد از روش ساده و بسيار کارآمد زير استفاده کنيد :
برروي يک صندلي بنشينيد ؛ جفت پاهاي خود را بالا بياوريد و آنها را صاف در مقابلتان قرار دهيد. چند ثانيه اي نگه داريد و بعد رها کنيد و دوباره تکرار کنيد. روزهاي بعد مي توانيد با قوي تر شدن ماهيچه هاي پا ، مدت بيشتري آنها را بالا نگاه داريد و يا حتي وزنه هاي کمي مثل کتاب يا بالشت بر روي آن قرار داريد و تعداد دفعات تکرار را افزايش دهيد.
با رعايت يك سري قواعد ساده مي توانيم با گام برداري صحيح و تقسيم انرژي مناسب از آسيبهاي رايج ورزش كوهنوردي اجتناب كنيم. خيلي از دوستان همنورد را مي شناسم كه به علت رعايت نكردن همين اصول ساده ، زانوهاي خود شان را به دست فيزيوتراپها سپرده اند.
در ورزش كوهنوردي اصلي ترين تحرك بدن بر روي پا ها صورت مي گيرد و بيشترين فشار برروي مفاصل زانو و مچ پا مي باشد. رعايت كردن مواردزير موجب كاهش فشار و شوك وارده بر روي اين نواحي مي باشد:
1- هنگام را هپيمايي بايد تمام كف پا را روي زمين گذاشت و پاي باردار ( پايي كه وزن بدن را تحمل مي كند) تا حد امكان بايد به صورت مستقيم قرار گيرد تا فشار وزن بدن از روي ماهيچه ها خارج شده وبرروي استخوانها وتاندونها منتقل شود. البته در شرايطي كه مسير داراي شيب تندي بوده ومجبور به حركت مستقيم رو به بالا باشيم ناگزير از پنجه پا استفاده مي شود؛ ولي استفاده از پنجه پا به مدت طولاني باعث خستگي عضلات پشت ساق پا وكشاله ران خواهد شد واثرسويي بر تقسيم انرژي وزمان بندي برنامه خواهد داشت.
2- استفاده از باتوم تلسكوپي ، بصورت جفت، موجب مي شود كه درهر گام برداري وزن قابل توجهي از پايين تنه برداشته شود وبه بالا تنه منتقل شود وتقسيم مناسب نيرو را باعث شود. البته بايد توجه داشت كه بند باتوم به طرز مناسبي به دور مچ انداخته شود تا انگشتان دست زياد تحت فشار نبا شند. همچنين طول باتوم مي تواند متناسب با قد افراد و بسته به صعود يا فرود تنظيم شود.
3- به هنگام صعود از حركت در مسيرهاي شن اسكي بايد پرهيز كرد چرا كه با صرف انرژي زياد مسافت كمي پيموده مي شود.ولي در عوض به هنگام فرود در صورت وجود شنسكي در مسير به علت راحتي وسرعت در امر فرود مي توان از اين گونه مسيرها استفاده كرد.البته بايد به ياد داشته باشيم كه در هنگام فرود از اين مسيرها همواره پاشنه پا روي زمين قرار گيرد . همچنين به خاطر بسپاريم كه در هنگام فرود متناسب با ميزان شيب ، زانو ها را خم كرده و به صورت حالت فنري مانند به سمت پايين حركت كنيم.
4- تنفس صحيح موجب مي شود كه سلولهاي بدن به اكسيژن كافي دسترسي پيدا كنند و بدن در توليد انرژي با مشكلي مواجه نشود. البته عواملي چون ارتفاع ، ميزان رطوبت هوا وتعريق بدن ، دما ، شيب ،آمادگي جسماني و... بر نحوه تنفس وكيفيت آن تاثير مي گذارد. توصيه مي شود تا حد امكان دم از طريق بيني و بازدم از طريق دهان صورت پذيرد. چرا كه بيني به خاطر ساختار آن هواي بيرون را مرطوب ودر زمستان گرم كرده وبه سمت ريه ها هدايت مي كند و بدين ترتيب مانع از آسيب ديدن به ريه ها مي شود. البته در هنگام فعاليتهاي شديد ورزشي مي توان از دهان به همراه بيني براي تنفس استفاده كرد. همچنين بايد هر چند وقت يكبار با فشار هواي درون ريه ها را خارج كرد تا بتوان از حجم هواي مرده داخل ريه ها كاست و اكسيژن جايگزين آن كرد.
5- در كوهنوردي جمعي عواملي سرپرست ، راهنما و جلودار و هماهنگي اين سه با هم در موفقيت يك تيم بسيار مهم است. راهنما بايد به توجه به توانا ييهاي افراد وزمان مسير مناسبي را انتخاب كرده، جلودار نيز سرقدمهاي مناسبي داشته باشد و درنهايت سرپرست با هماهنگي هاي لازم باراهنما ، جلودار وعقب دار ونيز اعضاي گروه بتوانند صعود وفرود موفقي داشته باشند.
6- بهتر است شيب هاي بالاي 20 درجه بصورت زيگزاگي صعود شود. البته هر چه شيب بيشتر مي شود بايد زاويه بين دوخط زيگزاگ كمتر وطول مسير زيگزاگ باتوجه به پهناي مانور بيشتر مي شود.
7- نوع حمل كوله پشتي وميزان بار نيز در انجام يك كوهنوردي موفق نقش بسزايي دارد. اگر بار بيش از توانايي فرد كوهنورد باشد در مدت زمان كوتاهي خسته شده وبركمر وستون فقرات وي صدماتي وارد مي شود. همچنين نوع كوله پشتي نيز بسيار مهم است كه بايد با قد افراد وحتي جنسيت افراد متناسب باشد وبتواند با تقسيم بار به تمام قسمتهاي بدن ( بيشتر برروي گودي كمر) كمترين فشار را وارد كند.

به زانوهايتان فشار زيادي نياوريد تا بتوانيد يک عمر از کوهنوردي لذت ببريد.


|
|
|
|

تعريف کوه گرفتگي:
حالتي که در اثر افزايش ارتفاع و فعاليت شديد بدني در شخص بوجود مياد.
مهمترين علائم کوه گرفتگي عبارتند از:
1- از دست دادن اشتها 2- افزايش غير طبيعي ضربان قلب و دم و بازدم
3- تنگي نفس 4- اختلال در سيستم گوارشي 5- سردرد شديد
6- قرمز شدن چشم ها 7- عدم تمرکز حواس 8-کاهش بينايي و شنوايي
9- تنفش شين ستوکي (chyne-stoke) که علامت ارتفاع زدگي حاد است؛ تنفس به يکباره شديد شده و بعد از چند ثانيه به حالت اول برميگردد.
پيشگيري از ارتفاع زدگي:
مهم ترين راه پيشگيري از ارتفاع زدگي، انجام تمرينات ورزشي مستمر و کسب آمادگي لازم براي صعود هاي دشوار است. تمرينات ورزشي(به خصوص تمرينات هوازي که به صورت مداوم انجام شود) باعث خو گرفتن بدن به تغييرات ذکر شده، افزايش ميزان گلبول هاي قرمز در خون، هماهنگي ماهيچه ها با دستگاه گردش خون و نيز افزايش سطح کربوهيدرات در ماهيچه ها ميشود که مجموع اين عوامل باعث پيشگيري از ارتفاع زدگي خواهد شد.
اما در طول برنامه هاي کوهنوردي نيز ميتوان با رعايت نکاتي از ارتفاع زدگي جلوگيري کرد:
1- راه پيمايي گام به گام بهترين کار براي تطبيق تدريجي با ارتفاع است. از انجام حرکات تند و انفجاري در کوهستان خودداري کنيد. نفس نفس زدن نشانه اين است که بيشتر از توانتان داريد فعاليت ميکنيد.. در اين صورت حرکت خود را آهسته تر کنيد. عميق تر نفس بکشيد. براي نفس کشيدن به جاي جلو دادن شکم، ديافراگم را به پايين بکشيد تا حجم بيشتري از ريه ها بوسيله هواي تازه اشغال شوند. قدم هاي خود را کوتاه برداريد.
2- اهميت برنامه غذايي پيش از برنامه کوهنوردي به مراتب بيشتر از غذايي است که در طول برنامه مصرف ميکنيد. در روز هاي قبل از برنامه غذاهاي پر کربوهيدرات و پرچربي بخوريد. در عوض در طول برنامه غذاهاي زود هضم و سبک تري را انتخاب کنيد.
3- اهميت آب را فراموش نکنيد. کم آبي بدن باعث غلظت خون و کم کاري کليه ها خواهد شد. آب را کم کم و در فواصل زماني معين بنوشيد. به آب خود مواد قندي (به ميزان کم) اضافه کنيد.
4- روز قبل از برنامه به ميزان کافي بخوابيد.
5- مصرف توتون و الکل اکيداً ممنوع...
در صورت ارتفاع زده شدن در درجه اول به استراحت بپردازيد. در صورت عدم بهبود از ادامه صعود جداً پرهيز کنيد. آب همراه با مواد قندي مصرف کرده و ارتفاعتان را کم کنيد.
براي مصرف دارو هاي ضد ارتفاع(مانند استازولاميد) و يا دارو هاي ديگر با پزشک يا شخص آشنا يه اين امر مشورت کنيد.
در صورت ادامه و يا بيشتر شدن عوارض، حتما به پزشک مراجعه کنيد |
|
بیماری در ارتفاعات

کوه گرفتگي و اثرات ارتفاع
تعريف کوه گرفتگي:
حالتي که در اثر افزايش ارتفاع و فعاليت شديد بدني در شخص به وجود مي آيد.
مهمترين علائم کوه گرفتگي عبارتند از:
1- از دست دادن اشتها 2- افزايش غير طبيعي ضربان قلب و دم و بازدم
3- تنگي نفس 4- اختلال در سيستم گوارشي 5- سردرد شديد
6- قرمز شدن چشم ها 7- عدم تمرکز حواس 8-کاهش بينايي و شنوايي
9- تنفس شين ستوکي (chyne-stoke) که علامت ارتفاع زدگي حاد است؛ تنفس به يکباره شديد شده و بعد از چند ثانيه به حالت اول برميگردد.
اثرات ارتفاع:
تاثيرات ناشي از ارتفاع بر بدن را مي شود در دو گروه تقسيم کرد:
١- اثرات ناشي از کمبود اکسيژن
٢- اثرات ناشي از سوخت و ساز غير طبيعي و به هم خوردن تعادل اسيد و باز بدن
اثرات ناشي از کمبود اکسيژن:
۱- ادم (edema) يا خيز ريوي:
ادم ريوي ناشي از تجمع غير طبيعي مايعات بين بافت هاي ريه است.
کاهش اکسيژن از يک طرف و نياز بيشتر بدن به اکسيژن از طرف ديگه باعث افزايش حجم خون داخل مويرگ ها و همچنين افزايش فشار خون مي شود. در نتيجه فشار خون داخل حباب هاي ريوي به شدت افزايش پيدا کرده و آب به بيرون از حباب هاي ريوي نشت کرده و در فضاي بين بافت ها جمع مي شود.
انواع ادم ريوي:
الف: ادم ريوي حاد:
در ارتفاعات بيشتر از 4000 (۱) متر بروز ميکند و اولين علائم آن 6 تا 36 ساعت بعد نمودار خواهد شد. علائم آن : 1- سرفه خشک 2- تنگي نفس حتي هنگام استراحت 3- فشار بر قفسه سينه و در مراحل بعدي تب خفيف، خونريزي ريه و بهت زدگي مي باشد.
ب: ادم فوق حاد:
در ارتفاعات بيشتر از 5500 متر بروز ميکند. علائم آن شبيه ادم حاد، ولي شديد تر است. کم آبي بدن و خارش پوست علائم بعدي ادم فوق حاد هستند.
ج: ادم مزمن:
خاص افراد مقيم کوهستان است که مدت زيادي در ارتفاعات بالا زندگي مي کنند. افسردگي و چاق شدن انگشتان از علائم ادم مزمن هستند.
3- ادم مغزي:
ادم مغزي حاصل جمع شدن آب بين بافت ها و نسوج مغز است و مانند ادم ريوي نتيجه فشار بالاي خون در داخل مويرگ هاي مغزي ميباشد.
افزايش فشار خون مويرگ ها همچنين باعث پاره شدن مويرگ هاي چشمي ميشود.
مجموع اين اثرات باعث کاهش هوشياري، اغما و حتي در نهايت منجر به مرگ مي شود..